Tylna przerzutka: ograniczniki czy linka — co regulować najpierw

Kluczowa jest siła działania, a nie nazwa. Odstaw na bok benzyny, rozcieńczalniki, aceton i tak zwane „odtłuszczacze przemysłowe" — te środki rozpuszczają smar w kilka sekund i wnikają w każdą szczelinę. Sięgnij po łagodny preparat do czyszczenia napędu lub po prostu po wodę z płynem do naczyń, jeśli brud jest niewielki. Dobra jest też nafta, ale stosowana oszczędnie i punktowo, nie w formie kąpieli. Zasada jest prosta: im mniej płynu i im krócej ma kontakt z ogniwami, tym mniejsze ryzyko, że smar z wnętrza wypłynie razem z brudem.

Jak potwierdzić diagnozę i nie wymienić zdrowej części Podnieś auto na podnośniku tak, aby koło swobodnie wisiało. Chwyć oponę na godzinie dwunastej i szóstej i spróbuj nią poruszać w pionie. Wyraźny luz albo wyczuwalny stuk wskazuje na zużyte łożysko lub poluzowaną piastę. Potem zakręć kołem — powinno obracać się płynnie i cicho. Szum, chrobot albo wyczuwalne „ziarna" pod ręką to sygnał, że łożysko jest na wykończeniu. Sprawdź też, czy hałas nie pochodzi z hamulca: przykręcona tarcza, zablokowany zacisk albo kamień między tarczą a osłoną potrafią dawać podobny dźwięk.

Kolejny krok to pomiar napięcia samego akumulatora pod obciążeniem. Sam multimetr na sucho pokaże pozornie poprawne wartości. Potrzebujesz pomiaru w trakcie jazdy lub na hamowni. Jeśli napięcie spada gwałtownie przy przyspieszaniu i szybko wraca do normy po odpuszczeniu gazu, oznacza to wysoką rezystancję wewnętrzną ogniw – to typowy objaw zużycia, ale też skutek zbyt zimnej baterii. W chłodne dni zasięg zawsze maleje i nie jest to jeszcze dowód na zużycie.

Zacznij od ustawienia górnego ogranicznika, czyli śruby oznaczonej zwykle literą H. Wrzuć najmniejszą zębatkę z tyłu i sprawdź, czy łańcuch biegnie równo pod kółkiem prowadzącym. Jeśli zeskakuje na zewnątrz lub ociera o ramę, dokręć śrubę H. Jeśli łańcuch nie schodzi z drugiej zębatki, poluzuj ją o ćwierć obrotu. Reguluj po jednym kliknięciu i po każdym obrocie pokręć korbą — dopiero wtedy widać efekt.

Regulację tylnej przerzutki zaczyna się od sprawdzenia, czy w ogóle jest sens coś kręcić. Jeśli hak przerzutki jest wygięty, linka zardzewiała, a pancerze popękane, żadna regulacja nie przyniesie trwałego efektu. Najpierw umyj napęd, sprawdź luz na kółkach prowadzących i obejrzyj hak pod kątem odkształceń. Wygięty hak trzeba wyprostować specjalnym narzędziem albo oddać rower do warsztatu — regulacja na krzywym haku to strata czasu.

Gdy dętka traci powietrze, a po zanurzeniu w wodzie nic nie bulgocze, problem zwykle nie leży w miejscu, które podejrzewasz. Powietrze ucieka tam, gdzie guma jest najcieńsza albo gdzie doszło do rozwarstwienia, a nie tam, gdzie widać ślad. Zanim zaczniesz szukać na siłę, przygotuj sobie spokojne miejsce, miskę z wodą, mydliny i ręcznik. Nerwowe oglądanie dętki pod światło tylko rozciąga materiał i pogłębia uszkodzenie.

Na koniec przejedź całą kasetę, przerzucając biegi po kolei i pod obciążeniem. Sprawdź, czy łańcuch nie ociera o prowadnicę na żadnym biegu i czy przerzutka nie zwalnia przy zrzucaniu. Jeśli po kilku jazdach biegi się rozregulują, sprawdź, czy linka się nie rozciągnęła i czy pancerze siedzą pewnie w gniazdach. Regulacja tylnej przerzutki to praca na skrajnych biegach i cierpliwe korygowanie środka — nie da się tego zrobić na raz, bez jazdy próbnej.

Typowy błąd to kręcenie śrubami ograniczników przy jednoczesnym naciąganiu linki. Te dwie rzeczy reguluje się osobno: najpierw ograniczniki na skrajnych biegach, potem napięcie linki na środkowych. Drugi częsty błąd to zbyt mocne dokręcenie linki — przerzutka wtedy nie wrzuca największej zębatki, a manetka chodzi ciężko. Linkę mocuje się w zacisku tak, by przy drugim biegu od góry prowadnica stała prosto pod zębatką.

Dolny ogranicznik i napięcie linki Śruba L odpowiada za największą zębatkę. Przerzuć łańcuch na najlżejszy bieg i sprawdź, czy nie wchodzi w szprychy ani nie blokuje się między zębatką a kasetą. Dokręć L, jeśli łańcuch spada do środka, poluzuj, jeśli nie chce wejść na największą koronkę. Potem przejdź do napięcia linki. Wrzuć drugi bieg od góry i sprawdź, czy łańcuch wchodzi na niego płynnie. Jeśli przerzutka zwleka przy zrzucaniu na mniejsze zębatki, dodaj napięcia baryłką przy manetce. Jeśli łańcuch ociera o prowadnicę przy wrzucaniu na większe, poluzuj linkę.

Jeśli decydujesz się na wymianę, w wielu konstrukcjach łożysko jest zintegrowane z piastą i wymienia się cały zespół. To prostsze i zwykle trwalsze rozwiązanie niż wciskanie samego łożyska, które wymaga prasy i odpowiedniego osprzętu. Przy montażu uważaj na powierzchnie styku — rdza i zabrudzenia potrafią wprowadzić piastę pod kątem i wywołać bicie. Dokręć śruby koła po opuszczeniu auta, najlepiej „na krzyż" i właściwym momentem.